თურქეთმა გამოაქვეყნა ახალი ყოვლისმომცველი სამოქმედო გეგმა, რათა ტექნოლოგიური დამოუკიდებლობის განვითარებისა და სტრატეგიულ სექტორებში ინოვაციური გადაწყვეტილებების ინტეგრირების გზით ხელოვნური ინტელექტის (AI) გლობალურ ცენტრად იქცეს.
პრეზიდენტმა რეჯეფ თაიფ ერდოღანმა ხელი მოაწერა ცირკულარს „თურქეთის ხელოვნური ინტელექტის 2026-2030 წლების სამოქმედო გეგმის“ შესახებ, რომელიც სამშაბათს სამთავრობო გაზეთში (Resmî Gazete) გამოქვეყნდა.
მრეწველობისა და ტექნოლოგიების სამინისტრომ კოორდინაცია გაუწია ახალი საგზაო რუკის მომზადებას, რათა თურქეთის ხედვა ტექნოლოგიური სუვერენიტეტისა და მდგრადი ციფრული ტრანსფორმაციის მიზნებთან შესაბამისობაში მოეყვანა.
სანდო ეკოსისტემის შესაქმნელად მთავრობამ შეიმუშავა ჩარჩო-გეგმა, რომელიც ოთხი ძირითადი ეტაპისგან შედგება: „შენიშნე“, „ისარგებლე“, „აწარმოე“ და „მართე“.
ცნობიერების ამაღლება და ნიჭის განვითარება
ეს ინიციატივა მიზნად ისახავს ორი წლის განმავლობაში 81 პროვინციაში ხუთი მილიონი მოქალაქისთვის ხელოვნური ინტელექტის წიგნიერების სწავლებას.
ხელისუფლებამ ასევე დაიწყო ნიჭიერების ეროვნული პროგრამა 10 000 უმაღლესი დონის ექსპერტისა და 100 000 აპლიკაციების სპეციალისტის მოსამზადებლად.
გეგმის მიხედვით, მომზადდება მინიმუმ 2000 საჯარო მონაცემთა ბაზა და შეიქმნება სამართლებრივი და ეთიკური ჩარჩო მომხმარებელთა უფლებების დასაცავად.
ინფრასტრუქტურის ჩამოყალიბება
თურქეთმა დაისახა მიზანი, რომ 2030 წლისთვის მონაცემთა ცენტრების საერთო დადგმული გამოთვლითი სიმძლავრე ერთ გიგავატამდე გაზარდოს.
გამოთვლით რესურსებზე წვდომის გასაფართოებლად, მთავრობამ მკვლევრებისთვის, სტარტაპებისა და მცირე ბიზნესისთვის 20 მილიონი GPU-საათი გამოყო.
გეგმა ავალდებულებს საჯარო უწყებებს, საინვესტიციო ბიუჯეტის მინიმუმ 2% ხელოვნური ინტელექტის პროექტებს მოახმარონ.
პრიორიტეტულ სფეროებში - ძირითადად ჯანდაცვაში, ენერგეტიკასა და ჭკვიან წარმოებაში - უკვე დაიწყო სექტორული პილოტური პროგრამები.
მთავრობამ ასევე გადაწყვიტა შექმნას ხელოვნური ინტელექტის განვითარების ზონები იმ კამპუსებში, რომლებსაც აქვთ მარტივი წვდომა ენერგიასა და ინფრასტრუქტურაზე.
გარდა ამისა, შეიქმნა ზრდის ფონდი ადგილობრივი სტარტაპების დასაფინანსებლად და ხელოვნური ინტელექტის კვლევითი ფონდი.
საგზაო რუკა სტიმულს აძლევს დეველოპერებს, შექმნან და გაიტანონ ექსპორტზე თურქული სექტორული ენობრივი მოდელები და ფიზიკური რობოტული გადაწყვეტილებები.
ლიდერობა რეგიონულ დიპლომატიაში
თურქეთი მიზნად ისახავს კერძო სექტორის მხრიდან ხელოვნურ ინტელექტსა და მონაცემთა ცენტრებში მინიმუმ 10 მილიარდი დოლარის ინვესტიციის მოზიდვას; სახელმწიფო კი გეგმავს აქტიური როლი იკისროს საერთაშორისო პლატფორმებზე, როგორიცაა OECD, G20 და გაერო.
რეგიონულ ძალისხმევას შორის არის თურქული ენებისთვის საერთო დიდი ენობრივი მოდელის (LLM) შემუშავება და მარეგულირებელი სატესტო გარემოების (sandbox) შექმნა მინიმუმ ხუთ პრიორიტეტულ სექტორში.
მრეწველობისა და ტექნოლოგიების მინისტრმა მეჰმეთ ფათიჰ ქაჯირმა აღნიშნა, რომ ხელოვნური ინტელექტი ეკონომიკური კეთილდღეობისა და სუვერენიტეტის საზღვრების ახალი განმსაზღვრელია.
სამშაბათს გაკეთებულ განცხადებაში მინისტრმა თქვა, რომ თურქეთმა გადაწყვიტა ამ გლობალურ ტრანსფორმაციაში იმოქმედოს არა როგორც მაყურებელმა, არამედ როგორც ლიდერმა.
ქაჯირმა ასევე ხაზგასმით აღნიშნა, რომ თურქეთის მიზანია შექმნას ეკოსისტემა, რომელიც აწარმოებს საკუთარ ფასეულობებზე დაფუძნებულ სანდო პროდუქტებს და ავრცელებს გადაწყვეტილებებს სტრატეგიულ სფეროებში.
მინისტრმა დასძინა, რომ თურქეთი გეგმავს ამ შესაძლებლობების მაქსიმალურად გამოყენებას ერის კეთილდღეობისა და კაცობრიობის საერთო სასიკეთოდ.
