ირანმა მკაცრად უპასუხა ამერიკის შეერთებული შტატების პრეზიდენტის, დონალდ ტრამპის განცხადებებს ჰორმუზის სრუტის აშშ-ის ტერიტორიად გამოცხადების შესახებ და განაცხადა, რომ ბლოკადაში მოქცეული კრიტიკული ენერგომარშრუტი „ირანის საკუთრებად დარჩება“.
მიუხედავად იმისა, რომ თებერვლის ბოლოს ახლო აღმოსავლეთში დაწყებული ომის დასაწყისშივე თეირანის მიერ გადაკეტილ სრუტეში გემების მოძრაობა თითქმის შეჩერებულია, ტრამპი კვლავ ამტკიცებს, რომ სტრატეგიული საზღვაო გზა აშშ-ის კონტროლის ქვეშ იმყოფება. ირანის საგარეო საქმეთა მინისტრის მოადგილემ, ქაზიმ ღარიბაბადიმ, სოციალურ პლატფორმა X-ზე გავრცელებულ განცხადებაში აღნიშნა: „ჰორმუზის სრუტე იყო ირანის, არის ირანის და დარჩება ირანის. ეს სრუტე მხოლოდ ირანის ბრძანებით იხსნება და იკეტება“.
პარასკევს ნიუ-იორკში გამართულ მიტინგზე ტრამპმა განაცხადა, რომ აშშ-ის მიერ ირანის დამარცხების შემდეგ, ის „ძალიან მალე გამოაცხადებს ჰორმუზის სრუტეს აშშ-ის ტერიტორიად“. თუმცა, Wall Street Journal-თან საუბარში თეთრი სახლის ანონიმურმა ოფიციალურმა პირმა მოგვიანებით განმარტა, რომ ტრამპმა ეს სიტყვები ხუმრობით თქვა.
გასულ კვირას ირანის მაღალჩინოსანმა, მოჰამად ბაყერ ზოლყადრმა სრუტის მოძრაობისთვის ხელახლა გახსნის პირობებად „ირანისა და მისი მოკავშირეების — ლიბანის, პალესტინის, იემენისა და ერაყის — წინააღმდეგ ომისა და თავდასხმების შეწყვეტა“, სანქციების მოხსნა და ომის ზარალის ანაზღაურება დაასახელა.
ენერგომომარაგებაში შეფერხებები გრძელდება
დიპლომატიური მცდელობების ჩიხში შესვლის პარალელურად სრუტეში თავდასხმების გაგრძელება რეგიონულ საზღვაო გადაზიდვებზე რისკებს ზრდის.
არაბთა გაერთიანებული საამიროების (აგს) სახელმწიფო ნავთობკომპანია ADNOC-მა შაბათს გაავრცელა განცხადება, რომ წინა ღამით მის ერთ-ერთ გემზე თავდასხმა განხორციელდა. მოგვიანებით აბუ-დაბის ხელისუფლებამ თეირანი დაადანაშაულა და აღნიშნა, რომ ირანის რევოლუციის გუშაგთა კორპუსი „მეკობრულ ქმედებებს“ ახორციელებს.
პარასკევს არაბთა გაერთიანებულმა საამიროებმა ირანი ADNOC-თან დაკავშირებულ ორ სხვადასხვა გემზე თავდასხმაშიც დაადანაშაულა. მსგავსი ინციდენტების ესკალაციამ ვაშინგტონსა და თეირანს შორის აპრილში მიღწეული ცეცხლის შეწყვეტის შეთანხმების ჩაშლა გამოიწვია. ივნისში შემუშავებული ჩარჩო დოკუმენტის პროექტი კი ითვალისწინებდა ირანისა და ომანის მიერ სრუტის მომავალ რეგულაციებზე საერთაშორისო სამართლის შესაბამისად მოლაპარაკებების გამართვას. სტრატეგიულ საზღვაო გზაზე მიმდინარე მოვლენებთან დაკავშირებით, სადაც ომამდე გლობალური ნავთობისა და გათხევადებული ბუნებრივი აირის (LNG) ექსპორტის თითქმის მეხუთედი გადიოდა, აშშ-ის ვიცე-პრეზიდენტმა ჯეი დი ვენსმა ხაზგასმით აღნიშნა, რომ ვაშინგტონის უმთავრესი პრიორიტეტი შიდა ბაზარზე ენერგორესურსების დაბალი ფასების შენარჩუნებაა.
