საგარეო საქმეთა მინისტრი ჰაქან ფიდანი, აზიაში ურთიერთქმედებისა და ნდობის აღდგენის ღონისძიებათა კონფერენციის (CICA) მეშვიდე სამიტის წინ, აზერბაიჯანის დედაქალაქ ბაქოში ჩავიდა.
CICA-ს თავმჯდომარე ქვეყნის, აზერბაიჯანის მასპინძლობით გამართული სამიტი რეგიონული დაკავშირებადობის, გაციფრულებისა და მდგრადი განვითარების გაძლიერების მიზნით წევრი სახელმწიფოების, დამკვირვებელი ქვეყნებისა და საერთაშორისო ორგანიზაციების წარმომადგენლებს აერთიანებს.
სამიტზე მოსალოდნელია ბაქოს დეკლარაციის მიღება, შრომის უსაფრთხოებისა და ჯანმრთელობის დაცვის ოფიციალური ჩარჩოს შექმნა და ჯგუფში ლაოსის ახალ წევრად გაწევრიანების გამოცხადება.
ფიდანი, რომელიც ფორუმზე სიტყვით ხუთშაბათს გამოვა, ხაზს გაუსვამს გლობალურ კრიზისებთან და გეოპოლიტიკურ გამოწვევებთან საბრძოლველად კონსულტაციებზე, კონსენსუსზე, ურთიერთნდობასა და რეგიონულ პასუხისმგებლობაზე დაფუძნებული კოლექტიური გადაწყვეტილებების აუცილებლობას; ასევე მოუწოდებს გაერო-ზე დაფუძნებული მრავალმხრივი დიპლომატიის შენარჩუნებისკენ.
მოსალოდნელია, რომ ფიდანი ასევე შეეხება ღაზაში ისრაელის მიერ წარმოებულ გენოციდს და დაგმობს უკანონო დასახლებების გაფართოებასა და პალესტინელებისთვის განკუთვნილ ჰუმანიტარულ დახმარებაზე დაწესებულ მკაცრ შეზღუდვებს.
ინსტიტუციური ტრანსფორმაცია
ფიდანი მხარს დაუჭერს უფრო ღრმა ეკონომიკურ ინტეგრაციას მთელ აზიაში და ყურადღებას გაამახვილებს თურქეთის მიერ მხარდაჭერილი ინფრასტრუქტურული ინიციატივების, მათ შორის „შუა დერეფნისა“ და „განვითარების გზის“ მნიშვნელობაზე.
საგარეო საქმეთა მინისტრი კონტინენტთაშორისი სავაჭრო მარშრუტების გასაძლიერებლად „შუა დერეფნის“ ჩინეთის ინიციატივასთან — „ერთი სარტყელი და ერთი გზა“ — ჰარმონიზაციას დაუჭერს მხარს.
განვითარებად ტექნოლოგიებთან დაკავშირებით, ფიდანი გამოვა ხელოვნური ინტელექტისადმი ადამიანზე ორიენტირებული და ციფრული სუვერენიტეტის დამცავი მიდგომის დამკვიდრების მოწოდებით. მინისტრი ასევე კიდევ ერთხელ დაადასტურებს თურქეთის კლიმატურ ვალდებულებებს, როგორც COP31-ის მომავალი მასპინძელი და თავმჯდომარე.
დიალოგის პლატფორმად შექმნილი CICA აერთიანებს 28 წევრ სახელმწიფოს, რომლებიც აზიის ტერიტორიის თითქმის 90%-ს და მსოფლიო მოსახლეობის ნახევარზე მეტს მოიცავს.
აზერბაიჯანი 2024–2026 წლებში თავმჯდომარეობის პერიოდში CICA-ს სრულფასოვან საერთაშორისო ორგანიზაციად გარდაქმნის პროცესს ხელმძღვანელობს.
თურქეთი, რომელიც CICA-ს ერთ-ერთი დამფუძნებელი წევრია და ორგანიზაციას 2010–2014 წლებში თავმჯდომარეობდა, კოორდინატორის როლს ასრულებს ისეთ ძირითად ინსტიტუციურ სფეროებში, როგორიცაა სამხედრო-პოლიტიკური თანამშრომლობა, ტერორიზმთან ბრძოლა და ვაჭრობა.
