ნატოს გენერალურმა მდივანმა, მარკ რუტემ, თურქეთის რესპუბლიკის პრეზიდენტ რეჯეფ თაიფ ერდოღანსა და მის გუნდს ნატოს ალიანსის ლიდერების „შესანიშნავ ადგილას“ მასპინძლობისთვის მადლობა გადაუხადა. ამავდროულად, მან წარმოადგინა მონაცემები, რომელთა მიხედვითაც ნატოს ევროპელმა მოკავშირეებმა და კანადამ თავდაცვის ხარჯები უკვე გაზარდეს თავიანთი მთლიანი შიდა პროდუქტის (მშპ) დაახლოებით 4 პროცენტამდე.
ორშაბათს, სამიტის წინა დღეს, ანკარაში ჟურნალისტებთან საუბრისას რუტემ განაცხადა: „გასულ წელს ევროპელმა მოკავშირეებმა და კანადამ ძირითად თავდაცვაზე წინა წელთან შედარებით თითქმის 20 პროცენტით მეტი დახარჯეს. 2025 და 2026 წლების ერთობლივი გათვლით, ეს ნიშნავს 258 მილიარდი დოლარის დამატებით ინვესტიციას და ეს ტენდენცია გრძელდება“.
გასული წლის სამიტზე ნატოს ქვეყნები შეთანხმდნენ, რომ 2035 წლისთვის თავდაცვის მთლიან ხარჯებს მშპ-ის 5 პროცენტამდე გაზრდიან; აქედან 3,5 პროცენტი ძირითადი თავდაცვითი ინვესტიციებისთვის, ხოლო დამატებითი 1,5 პროცენტი უსაფრთხოებასთან დაკავშირებული საკითხებისთვისაა გათვალისწინებული.
რუტემ აღნიშნა, რომ იგი ელოდება წევრი ქვეყნების ანკარაში ჩამოსვლას ამ მიზნის მისაღწევად საჭირო მტკიცე გეგმებით: „აქ, ანკარაში, ველოდები, რომ ქვეყნები წარმოადგენენ ნათელ, კონკრეტულ და სარწმუნო გეგმებს 5-პროცენტიანი მიზნის მისაღწევად. დღეისათვის არსებული მტკიცებულებები შთამბეჭდავია. ათწლიანი პროექტის მხოლოდ პირველ წელს ვხედავთ, რომ ევროპელი მოკავშირეები და კანადა თავდაცვასა და უსაფრთხოებაში მშპ-ის დაახლოებით 4 პროცენტის ინვესტირებას უკვე ახორციელებენ“.
რუტემ მოკავშირეებს მოუწოდა, გადააჭარბონ საბიუჯეტო ვალდებულებებს და ხარჯები კონკრეტულ სამხედრო ძალად აქციონ.
ნატოს გენერალურმა მდივანმა ხაზგასმით აღნიშნა, რომ მოკავშირეებმა „ეკონომიკური აზროვნება სამხედრო შესაძლებლობებად უნდა გარდაქმნან“ და თანხები რაკეტებსა და თავდაცვით სისტემებზე დახარჯონ. მან მიუთითა, რომ ფინანსური ვალდებულებები ახლა რეალურ აღჭურვილობაში უნდა აისახოს.
ასევე მოსალოდნელია, რომ სამშაბათს გასამართ თავდაცვის ინდუსტრიის ფორუმზე ნატოს ქვეყნები „ათობით მილიარდი დოლარის ღირებულების ახალ კონტრაქტებს“ გამოაცხადებენ.
რუტემ ხაზგასმით აღნიშნა, რომ უკრაინამ უნდა გააგრძელოს მოკავშირეებისგან მხარდაჭერის მიღება, განსაკუთრებით ისეთ კრიტიკულ სფეროში, როგორიცაა საჰაერო თავდაცვა. მან მოუწოდა მოკავშირეებსა და პარტნიორებს, გააგრძელონ და გააღრმავონ დახმარება კონფლიქტის მიმდინარეობისას.
რუტემ კიდევ ერთხელ გაუსვა ხაზი, რომ თურქეთი ნატოს მომავალი უსაფრთხოების სტრატეგიისთვის „მართლაც მნიშვნელოვანი“ რჩება და აღნიშნა ქვეყნის გეოგრაფიული მდებარეობისა და ალიანსში ლიდერობის მნიშვნელობა.
ნატოს წევრი ქვეყნების მეთაურები 7-8 ივლისს ანკარაში, თურქეთის მიერ ორგანიზებულ ალიანსის 2026 წლის სამიტზე იკრიბებიან.
ორდღიანი სამიტი ფოკუსირებული იქნება 2025 წლის სამიტზე შეთანხმებული თავდაცვის ხარჯების ვალდებულებების შესრულებაზე, უკრაინისთვის სამხედრო მხარდაჭერის გაგრძელებასა და თავდაცვის ინდუსტრიის წარმოების გაფართოებაზე.
სამიტი ტრანსატლანტიკური ტვირთის გადანაწილების შესახებ განახლებული დებატებისა და რუსეთ-უკრაინის ომთან დაკავშირებული გაურკვევლობის ფონზე ტარდება. ვრცელდება ინფორმაცია, რომ სამიტის ღონისძიებებში მონაწილეობას უკრაინის პრეზიდენტი ვოლოდიმირ ზელენსკიც მიიღებს.
