TRT World-ისთვის 2025 წლის კატარის ეკონომიკური ფორუმის ფარგლებში მიცემულ ინტერვიუში შიმშექმა ხაზი გაუსვა თურქეთის მხარდაჭერას სირიის სტაბილურობისადმი.

თურქეთის ფინანსთა მინისტრმა, მეჰმეთ შიმშექმა, აშშ-ის მიერ სირიისთვის სანქციების მოხსნის გადაწყვეტილება შეაფასა, როგორც „კაცობრიობისთვის დიდი მონაპოვარი“ და მნიშვნელოვანი ნაბიჯი ომისგან განადგურებულ ქვეყანაში მშვიდობისა და კეთილდღეობის აღდგენის გზაზე.

დოჰაში გამართული 2025 წლის ყატარის ეკონომიკური ფორუმის დროს TRT World-თან საუბრისას, შიმშექმა ხაზი გაუსვა სტაბილური და ერთიანი სირიის რეგიონულ და გლობალურ მნიშვნელობას და აღნიშნა, რომ თურქეთი მზად არის, დაეხმაროს სირიას აღდგენასა და საერთაშორისო ეკონომიკურ სისტემაში რეინტეგრაციაში.

„სირიაში პოლიტიკური ერთიანობა, სტაბილურობა, მშვიდობა და, შესაბამისად, კეთილდღეობა რეგიონის ინტერესებშია, თურქეთის ინტერესებშია - და სინამდვილეში, ეს გლობალური საზოგადოებრივი სიკეთეა,“ - განაცხადა შიმშექმა და ხაზი გაუსვა ანკარის მიერ სირიის ტერიტორიული მთლიანობისა და პოლიტიკური ერთიანობისადმი დიდი ხნის მხარდაჭერას.

„როდესაც კონფლიქტები ან უწესრიგობაა, ეს ყველასთვის, განსაკუთრებით კი მეზობლებისთვის, ცუდი ვითარებაა,“ - თქვა შიმშექმა და დასძინა, რომ სირიაში გეოპოლიტიკურმა არასტაბილურობამ წლების განმავლობაში თურქეთზე „დიდი ტვირთი“ შექმნა.

ამ კონტექსტში, შიმშექი მიესალმა ვაშინგტონის ბოლო ნაბიჯს: „ამერიკის შეერთებულმა შტატებმა სწორი გადაწყვეტილება მიიღო, რადგან ჩვენ უნდა დავუჭიროთ მხარი სირიის სტაბილურობას. ჩვენ უნდა დავეხმაროთ სირიას ტერორიზმთან ბრძოლაში, მაგრამ ამავე დროს, მხარი უნდა დავუჭიროთ სირიას პოლიტიკური ერთიანობისა და ტერიტორიული მთლიანობის უზრუნველყოფაში, რაც ყველასთვის უკეთეს კეთილდღეობას მოიტანს.“

შიმშექმა ასევე განაცხადა: „თურქეთი ყველანაირად მზად არის დასახმარებლად. ჩვენ ძალიან მხარდამჭერები ვიყავით და ვაგრძელებთ სირიის ტერიტორიული მთლიანობის, ტოლერანტობისა და მრავალფეროვნების პატივისცემის დაცვას და, რა თქმა უნდა, მხარს ვუჭერთ ისეთი ეკოსისტემის შექმნას, რომელიც სირიის განვითარებას უზრუნველყოფს.“

შიმშექმა დასძინა: „მხოლოდ სტაბილური და აყვავებული სირია კაცობრიობისთვის დიდი მონაპოვარი იქნება.“

კატარის ეკონომიკური ფორუმის (QEF) 2025 წლის შეფასება

თემაზე „გზა 2030 წლისკენ: გლობალური ეკონომიკის ტრანსფორმაცია“ გამართულ კატარის ეკონომიკურ ფორუმზე საუბრისას, შიმშექმა აღნიშნა, რომ ღონისძიება არეულ დროში დიალოგისთვის სივრცეს ქმნის.

„მსოფლიო ეკონომიკა დიდი გაურკვევლობების წინაშე დგას, დაწყებული სავაჭრო ფრაგმენტაციიდან, თუმცა გლობალური ეკონომიკური პოლიტიკის გაურკვევლობაც მნიშვნელოვანი პრობლემაა,“ - განაცხადა შიმშექმა და ამ კონტექსტში ფორუმი შეაფასა, როგორც „ერთ-ერთი საუკეთესო გარემო როგორც მოკლევადიანი, ისე გრძელვადიანი სტრუქტურული გამოწვევებისა და შესაძლებლობების განსახილველად.“

ფინანსთა მინისტრმა განაცხადა, რომ ფორუმი არსებულ გამოწვევებზე ამახვილებს ყურადღებას და, ამავდროულად, თანამშრომლობაზე დაფუძნებულ გადაწყვეტილებებს უწყობს ხელს: „შესაძლებლობებსა და ამ გამოწვევების დასაძლევად ერთობლივი მუშაობის შესახებ საკმაოდ ბევრი დისკუსია გაიმართა,“ - თქვა მან.

შიმშექმა ასევე ყურადღება გაამახვილა კატარის „ძალიან ძლიერ რბილი ძალის საფუძველზე“ და რეგიონული კონფლიქტების მოგვარებაში მის „კონსტრუქციულ როლზე“. „ფორუმი ამ თვალსაზრისით ძალიან ნაყოფიერი იყო,“ - განაცხადა შიმშექმა და დადებითად შეაფასა პოლიტიკურ ლიდერებთან და ბიზნესის ხელმძღვანელებთან ფართო ორმხრივი შეხვედრების გამართვის შესაძლებლობა.

„ჩვეულებრივ, ამდენ ადამიანთან შესახვედრად ბევრი მგზავრობა გიწევთ. მაგრამ ორ-სამ დღეში დიდ გზას გადიხართ, ბევრ რამეს სწავლობთ,“ - თქვა მან.

თურქეთ-კატარის ურთიერთობები: დიდი აუთვისებელი პოტენციალი

მაშინ, როდესაც ანკარა რეგიონში ეკონომიკური კავშირების გაძლიერებას ცდილობს, შიმშექმა განაცხადა, რომ თურქეთსა და კატარს შორის ჯერ კიდევ არსებობს მნიშვნელოვანი აუთვისებელი პოტენციალი.

„პოლიტიკური ურთიერთობები შესანიშნავია, თუმცა ეკონომიკური და სავაჭრო კავშირები ჯერ არ გაგვიფართოებია და არ გაგვიღრმავებია იმ დონეზე, რომ ეს აისახოს. ამიტომ, ვფიქრობ, აქ დიდი გამოუყენებელი შესაძლებლობაა,“ - თქვა მან.

შიმშექმა ასევე ხაზი გაუსვა მესამე ქვეყნებში განსახორციელებელ განვითარების პროექტებში თანამშრომლობის საერთო განზრახვას: „ვხედავ, რომ როგორც ყატარში, ისე თურქეთში, ასევე მესამე ქვეყნებშიც, ჩვენი ძალების გაერთიანებას მნიშვნელოვანი სარგებელი მოაქვს.“

შიმშექმა აღნიშნა, რომ ეს ხედვა პრეზიდენტ რეჯეფ თაიფ ერდოღანის უფრო ფართო კავშირების დამყარების დღის წესრიგთან შესაბამისობაშია: „პრეზიდენტ ერდოღანის ხელმძღვანელობით, ეს ახალი განვითარების პროექტი, რომელიც სპარსეთის ყურეს თურქეთთან და ამ გზით შუა დერეფანს ჩინეთთან და გაერთიანებულ სამეფოსთან დააკავშირებს, საკვანძო მნიშვნელობისაა. კავშირების დამყარება მნიშვნელოვანია,“ - თქვა მან.

თურქეთის საინვესტიციო კლიმატი

გლობალური გამოწვევების მიუხედავად, თურქეთი პირდაპირი უცხოური ინვესტიციების მოზიდვას აგრძელებს და შიმშექი ქვეყნის მომავლის მიმართ ოპტიმიზმს ინარჩუნებს.

მინისტრმა თქვა: „ბოლო ოცი წლის განმავლობაში, მაკროეკონომიკური სტაბილურობისა და ძლიერი ეკონომიკური მაჩვენებლების წყალობით, თურქეთმა დაახლოებით 280 მილიარდი დოლარის პირდაპირი უცხოური ინვესტიცია მოიზიდა. ეს მაჩვენებელი 1980-იან და 1990-იან წლებში მხოლოდ 15 მილიარდი დოლარი იყო.“

შიმშექი ამტკიცებს, რომ თურქეთი ინვესტორებისთვის მიმზიდველ ქვეყნად რჩება: „დაახლოებით 90 მილიონიანი შიდა ბაზარი, 15,000 დოლარზე მეტი ერთ სულ მოსახლეზე მთლიანი შიდა პროდუქტი, შესანიშნავი ინფრასტრუქტურა და მაღალი ხარისხის ადამიანური რესურსი - ეს ყველაფერი თურქეთს მიმზიდველ საინვესტიციო დანიშნულების ადგილად აქცევს,“ - თქვა მან.

შიმშექმა აღიარა, რომ ინფლაციამ ბოლო წლებში პირდაპირი უცხოური ინვესტიციების შემოდინებას ხელი შეუშალა, თუმცა მიმდინარე ეკონომიკური რეფორმების პროგრამისადმი ნდობაც გამოხატა: „ახლა ამ საკითხს ვაგვარებთ. მაკროეკონომიკური სტაბილურობისა და რეფორმების წყალობით, პუი-ს შემოდინების ზრდისთვის აუცილებელი გარემო შეიქმნება. თუმცა, რა თქმა უნდა, უნდა გავაგრძელოთ განვითარება და ჩვენი სახლის მოწესრიგება.“