ვაშინგტონი, კოლუმბიის ოლქი — 2002 წელს თურქეთმა მიაღწია წარმატებას, რომელზეც გუნდების უმეტესობა მხოლოდ ოცნებობს: გავიდა ფიფას მსოფლიო ჩემპიონატის ნახევარფინალში და მთელი მსოფლიო განაცვიფრა.

იაპონიის საიტამას სტადიონის ამაღელვებელ ატმოსფეროში თურქეთის ნაკრებმა აჩვენა, რომ ბრაზილიის ძლიერი მეტოქე იყო; თუმცა, ბრაზილიის გამარჯვებამ (1-0) დაასრულა თურქეთისა და მაშინდელი მთავარი მწვრთნელის, შენოლ გიუნეშის სატურნირო გზა.

თურქეთმა ტურნირი მესამე ადგილზე დაასრულა.

ფიფას მსოფლიო ჩემპიონატზე სამჯერ მონაწილე თურქეთი 1954 წელს ჯგუფურ ეტაპზე დამარცხდა, 2002 წელს ისტორიაში საუკეთესო შედეგს მიაღწია, ხოლო 2026 წელს, 24-წლიანი პაუზის შემდეგ, კვლავ მსოფლიო სცენაზე დასაბრუნებლად ემზადება.

იტალიელმა ყოფილმა თავდამსხმელმა ვინჩენცო მონტელამ, რომელიც თურქეთის ნაკრებს 2023 წლიდან წვრთნის, განაცხადა, რომ გუნდი „ტალანტებითაა სავსე“.

„ნახევარმთვარიან-ვარსკვლავიანების“ შესახებ, რომლებიც ფეხბურთის დიდ სცენაზე 2002 წლის წარმატების გამეორების იმედით ბრუნდებიან, მონტელამ თქვა: „მოთამაშეებს ერთმანეთთან ძალიან კარგი ურთიერთობა აქვთ და ეს ნამდვილად შეკრული გუნდია... თურქეთი ძალიან ახალგაზრდა და დაბალანსებული გუნდია, რომელსაც ძალიან ნათელი მომავალი აქვს“.

მონტელა ამაყობს თავისი გუნდით და ოპტიმისტურად უყურებს ამ შემადგენლობას, რომელიც „ოქროს თაობად“ მიიჩნევა, და გუნდის პოტენციალს, რომ ტურნირის ერთ-ერთი სიურპრიზი გახდეს.

31 მარტს პლეი-ოფის მატჩში კოსოვოს 1-0 დამარცხებით თურქეთმა მსოფლიო ჩემპიონატის საგზური მოიპოვა და D ჯგუფში მოხვდა მასპინძელ აშშ-სთან, პარაგვაისთან და ავსტრალიასთან ერთად.

თურქეთი 2024 წლის ევროპის ჩემპიონატზე მეოთხედფინალში გავიდა.

ამ ტურნირზე გუნდმა აჩვენა თავისი ხარისხი აგრესიული პრესინგისა და ტექნიკური თვალსაზრისით და მხოლოდ ევროპის ერთ-ერთ გრანდთან, ნიდერლანდებთან დამარცხდა ანგარიშით 2-1.

მიუხედავად იმისა, რომ მსოფლიო ჩემპიონატის D ჯგუფში თურქეთის მეტოქეებმა შეიძლება სერიოზული სირთულეები შექმნან, გუნდის წარსული გამოცდილება მსოფლიო ჩემპიონატზე და 2024 წლის ევროპის ჩემპიონატზე შთამბეჭდავი გამოსვლა ზრდის მოლოდინს პლეი-ოფში გასვლისა და უფრო მეტის მიღწევის შესახებ.

თურქეთის შემადგენლობა

თურქეთის საბოლოო 26-კაციანი შემადგენლობა შემდეგი მოთამაშეებისგან შედგება:

მეკარეები: ალთაი ბაინდირი (მანჩესტერ იუნაიტედი), მერთ გიუნოქი (ფენერბაჰჩე), უღურჯან ჩაქირი (გალათასარაი).

დაცვა: აბდულქერიმ ბარდაქჯი (გალათასარაი), ჩაღლარ სოიუნჯუ (ფენერბაჰჩე), ერენ ელმალი (გალათასარაი), ფერდი ქადიოღლუ (ბრაიტონი), მერიჰ დემირალი (ალ აჰლი), მერთ მულდური (ფენერბაჰჩე), ოზან ქაბაქი (ჰოფენჰაიმი), სამეთ აქაიდინი (ჩაიქურ რიზესპორი), ზექი ჩელიქი (რომა).

ნახევარდაცვა: ჰაქან ჩალჰანოღლუ (ინტერი), ისმაილ იუქსექი (ფენერბაჰჩე), ქაან აიჰანი (გალათასარაი), ორქუნ ქოქჩუ (ბეშიქთაში), სალიჰ ოზჯანი (ბორუსია დორტმუნდი).

თავდასხმა: არდა გიულერი (რეალ მადრიდი), ბარიშ ალფერ ილმაზი (გალათასარაი), ჯან უზუნი (აინტრახტ ფრანკფურტი), დენიზ გიული (პორტუ), ირფან ჯან ქაჰვეჯი (ქასიმფაშა), ქენან ილდიზი (იუვენტუსი), ქერემ აქთურქოღლუ (ფენერბაჰჩე), ოღუზ აიდინი (ფენერბაჰჩე), იუნუს აქგიუნი (გალათასარაი).

შემადგენლობაში განსაკუთრებულ ყურადღებას იპყრობენ მადრიდის „რეალის“ ვარსკვლავი არდა გიულერი, „იუვენტუსის“ თავდამსხმელი ქენან ილდიზი და კაპიტანი ჰაქან ჩალჰანოღლუ.

გიულერი გასულ სეზონში, თავისი მრავალმხრივობის წყალობით, მადრიდის „რეალის“ ერთ-ერთი საკვანძო მოთამაშე გახდა. 21 წლის მოთამაშეს შეუძლია ითამაშოს შემტევი ნახევარმცველის, ცენტრალური ნახევარმცველისა და ფლანგის პოზიციებზე. გარდა ამისა, ის ეფექტურად იყენებს ორივე ფეხს.

31 მაისს გიულერი 2025/26 წლების სეზონის უეფას ჩემპიონთა ლიგის „წლის აღმოჩენად“ დასახელდა.

ასევე 21 წლის „იუვენტუსის“ წევრმა ილდიზმა გამორჩეული სეზონი ჩაატარა ყველა ტურნირზე გატანილი 11 გოლითა და 9 საგოლე გადაცემით.

ეს დუეტი 2024 წლის ევროპის ჩემპიონატის დროს ახალი შესული იყო შემადგენლობაში, თუმცა ახლა გუნდი სწორედ მათ ირგვლივ ყალიბდება.

მილანის „ინტერის“ ერთ-ერთი საკვანძო ფიგურა, ჩალჰანოღლუ, საჯარიმოს გარედან საფრთხის შექმნის ოსტატია და საჯარიმო დარტყმებისა თუ პენალტების შესრულების გამორჩეული სპეციალისტია.

მიიჩნევა, რომ ამ თაობის თურქი მოთამაშეები უფრო ნიჭიერები არიან, ვიდრე 2002 წლის ნახევარფინალისტი ფეხბურთელები და D ჯგუფში აშშ-ის ერთ-ერთ ყველაზე ძლიერ მეტოქედ ითვლებიან.

ფიფას რეიტინგში 22-ე ადგილზე მყოფი თურქეთი 14 ივნისს ავსტრალიას (27-ე), 19 ივნისს პარაგვაის (მე-40) და 25 ივნისს მასპინძელ აშშ-ს (მე-16) დაუპირისპირდება.

თურქეთის ბოლო შედეგები

თურქეთი მსოფლიო ჩემპიონატს კარგ ფორმაში ხვდება: 6 ივნისს ვენესუელასთან გამართულ ამხანაგურ მატჩში 2-1 გამარჯვებამდე, მათ ჩრდილოეთ მაკედონია 4-0 დაამარცხეს.

ამ მატჩამდე „ნახევარმთვარიან-ვარსკვლავიანებმა“ ბოლო 10 შეხვედრაში 7 გამარჯვება, 2 მარცხი და 1 ფრე დააფიქსირეს.

რაც მთავარია, თურქეთმა დიდი თავდაჯერებულობა შეიძინა 2025 წლის 7 ივნისს აშშ-სთან გამართული ამხანაგური მატჩის შემდეგ, სადაც 2-1 გაიმარჯვა. ამ შეხვედრაში თურქულმა გუნდმა, მიუხედავად იმისა, რომ პირველივე წუთზე გაუშვა გოლი, გიულერისა და აქთურქოღლუს გოლებით შეძლო თამაშის შემობრუნება.

მთავარი მწვრთნელის, ვინჩენცო მონტელას ძირითადი ტაქტიკური სქემაა 4-2-3-1, რომელიც შეტევის დროს პერიოდულად 4-3-3-ად ტრანსფორმირდება.

გუნდის სათამაშო გეგმა ბურთის ფლობაზეა დაფუძნებული და მიზნად ისახავს თამაშზე კონტროლის შენარჩუნებას.

თურქეთს ტაქტიკურად მოქნილი სტრუქტურა აქვს და შეუძლია მეტოქის მიხედვით სწრაფად გადავიდეს დაცვიდან შეტევაში.

კაპიტან ჰაქან ჩალჰანოღლუს თქმით, გუნდს აქვს სიურპრიზის მოწყობის ხარისხი და ამბიცია. ჩალჰანოღლუს დევიზია „ნაბიჯ-ნაბიჯ“ სვლა, რაც ჯგუფიდან გასვლით იწყება.

ახლახან გაკეთებულ განცხადებაში ჩალჰანოღლუმ თქვა: „არ არსებობს არაფერი, რასაც ეს გუნდი ვერ მიაღწევს. ჩვენ პირველ მიზანს მივაღწიეთ. იმედია, მსოფლიო ჩემპიონატზეც კარგ შედეგებს ვაჩვენებთ“.

აშშ-სთან, პარაგვაისთან და ავსტრალიასთან ერთ ჯგუფში ყოფნაზე კი ჩალჰანოღლუმ აღნიშნა: „მსოფლიო ჩემპიონატზე კარგ ჯგუფში ვართ. ჯერ ჯგუფიდან გავიდეთ და მერე ვნახოთ. მე ყოველთვის ასე ვფიქრობ“.