საგარეო საქმეთა მინისტრმა ჰაქან ფიდანმა,  ოფიციალური ვიზიტის ფარგლებში ჩასულ ავსტრიაში, ვენის დიპლომატიურ აკადემიაში გუშინ გამართულ კონფერენციაზე სიტყვით მიმართა საზოგადოებას.

ფიდანმა აღნიშნა, რომ მსოფლიოს მრავალ ფრონტზე სამხედრო-ტაქტიკური შესაძლებლობები უფრო სწრაფი და უშეცდომო გახდა, თუმცა დასძინა: „სამწუხაროდ, იგივეს თქმა სტრატეგიულ აზროვნებაზე არ შეიძლება. სულ უფრო ხშირად ვხედავთ სიტუაციებს, როდესაც ძალისმიერი ინსტრუმენტები ინტენსიურად გამოიყენება, თუმცა პოლიტიკური საბოლოო მიზანი ბუნდოვანი რჩება“.

თურქეთის მედიატორის როლი დიპლომატიაში

ფიდანმა ყურადღება გაამახვილა თურქეთის შუამავლის როლზე საერთაშორისო სისტემაში და აღნიშნა, რომ არსებობს იმ ქვეყნების საჭიროება, რომლებიც ამ როლს იკისრებენ.

მან ხაზგასმით აღნიშნა, რომ მედიაცია კონფლიქტების ნებისმიერ ეტაპზე აქტიურად უნდა იყოს გამოყენებული: „ევროპაში ომი, რომელიც მეხუთე წელში გადადის, ნორმად ვერ ჩაითვლება. კონფლიქტის გაგრძელებამ კონკრეტულ გეოგრაფიულ არეალში საშიში თვითკმაყოფილება გამოიწვია. ეს თვითკმაყოფილება არც უკრაინას, არც რუსეთს და მით უმეტეს არც დანარჩენ ევროპას არ მოუტანს სარგებელს. დიპლომატიამ ძველი იმპულსი უნდა დაიბრუნოს“.

ფიდანმა შეახსენა აუდიტორიას, რომ მათ რუსეთი და უკრაინა სტამბოლში ოთხჯერ შეახვედრეს ერთმანეთს და განაცხადა, რომ თურქეთი მზად არის კვლავ უმასპინძლოს მოლაპარაკებებს სამართლიანი და მუდმივი მშვიდობის დამყარებამდე.

ნატოს სამიტი და ევროპული უსაფრთხოების არქიტექტურა

რუსეთ-უკრაინის ომთან დაკავშირებით ფიდანმა განაცხადა: „უსაფრთხოების არქიტექტურა, რომელიც ამ კონფლიქტის შემდეგ ჩამოყალიბდება, განსაზღვრავს, იქნება თუ არა ხვალ ევროპა მთლიანობაში უსაფრთხო“. მან მიუთითა, რომ მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ შექმნილი უსაფრთხოების არქიტექტურა დიდი ზეწოლის ქვეშაა.

მინისტრმა შეახსენა დამსწრეებს, რომ თურქეთი 70 წელზე მეტია ნატოს მოკავშირეა: „ანკარაში გასამართი ნატოს სამიტი იქნება ისტორიული შესაძლებლობა ერთიანობის ხელახლა დასადასტურებლად. ტრანსატლანტიკური კავშირების შენარჩუნება თურქეთისთვის სტრატეგიული აუცილებლობაა. მოლაპარაკებების ცენტრში იქნება უფრო ქმედითუნარიანი და ევროპული ნატო“.

ისრაელის ექსპანსიონისტური პოლიტიკა ახლო აღმოსავლეთში

ფიდანმა აღნიშნა, რომ განზრახ პროვოცირებული ომები, არეული ენერგეტიკული ბაზრები და ევროპისკენ მასობრივი მიგრაციის საფრთხე ახლო აღმოსავლეთის ფარგლებს ბევრად სცდება. მან ასევე შეეხო ჰორმუზის სრუტის კრიზისს.

„ჰორმუზის სრუტის ჩაკეტვამ კვლავ აქტუალური გახდა დაკავშირებადობის პროექტები, რომლებსაც ჩვენ დიდი ხანია ვუჭერთ მხარს. სარკინიგზო კავშირები, მილსადენები და სატვირთო მარშრუტები, რომლებიც ყურის რეგიონს სირიის, ერაყისა და თურქეთის გავლით საერთაშორისო ბაზრებთან აკავშირებს, ამის მაგალითია“, - განაცხადა მან.

„აშშ-სა და ირანს შორის მოლაპარაკებებმა კრიტიკულ წერტილს მიაღწია. ამას ვამბობ არა როგორც გარე დამკვირვებელი, არამედ როგორც პროცესის მონაწილე მხარე. თურქეთი აქტიურად უჭერს მხარს მიმდინარე მედიაციის მცდელობებს და ამავდროულად ინარჩუნებს საკუთარ პარალელურ არხებს როგორც ვაშინგტონთან, ისე თეირანთან“, - აღნიშნა ფიდანმა და დასძინა, რომ ცეცხლის შეწყვეტის გახანგრძლივება გარანტირებულად არ უნდა იქნას მიჩნეული და საჭიროა მოთმინება.