ოთხშაბათს გაეროს გენერალურმა მდივანმა ანტონიო გუტერეშმა საერთო პასუხისმგებლობაზე დაფუძნებული ახალი „კლიმატური სამართლიანობის შეთანხმების“ ინიციატივა წამოაყენა და COP31-ზე ქვეყნებს წიაღისეულ საწვავზე უარის თქმის დაჩქარებისა და ფართომასშტაბიანი კლიმატური დაფინანსების მობილიზებისკენ მოუწოდა.
თურქეთში გამართულ გაეროს კლიმატის კონფერენციის ლიდერთა სამიტზე გამოსვლისას გუტერეშმა განაცხადა: „ჩვენ გვჭირდება ახალი კლიმატური სამართლიანობის შეთანხმება, რომელიც დაფუძნებული იქნება საერთო პასუხისმგებლობაზე, საერთო უსაფრთხოებასა და საერთო სარგებელზე“, და ხაზი გაუსვა, რომ ყველა ქვეყანამ უნდა შეასრულოს თავისი ვალდებულებები საერთო, მაგრამ დიფერენცირებული პასუხისმგებლობის პრინციპის შესაბამისად.
შეთავაზებული ჩარჩო ოთხ ძირითად საყრდენს ეფუძნება: წიაღისეული საწვავიდან მწვანე ენერგიაზე სამართლიანი გადასვლის დაჩქარება, მოწყვლადი მოსახლეობის დაცვა, ადეკვატური დაფინანსების უზრუნველყოფა და გეოპოლიტიკური უთანხმოებების ნაცვლად თანამშრომლობისთვის პრიორიტეტის მინიჭება.
გუტერეშმა აღნიშნა, რომ გლობალური დათბობის 1,5°C-იანი ზღვრის შენარჩუნების შესაძლებლობისთვის, გლობალური განახლებადი ენერგიის სიმძლავრე 2035 წლისთვის 2025 წლის დონესთან შედარებით სამჯერ უნდა გაიზარდოს, ხოლო ნახშირზე მომუშავე ენერგიის წარმოება მინიმუმ 75%-ით შემცირდეს.
გუტერეშმა მოუწოდა განვითარებულ ქვეყნებს, 2035 წლამდე ყოველწლიურად მინიმუმ 300 მილიარდი დოლარი გამოყონ, და მსხვილი ნავთობკომპანიების ზემოგების (ჭარბი მოგების) დაბეგვრის ინიციატივით გამოვიდა.
მან აღნიშნა, რომ წინა კვარტალში ცხრა უმსხვილესმა კომპანიამ 95 მილიარდი დოლარის მოგება ნახა და განაცხადა, რომ ეს შემოსავალი მოწყვლადი ქვეყნების მხარდასაჭერად უნდა იქნას გამოყენებული.
გაეროს გენერალურმა მდივანმა თქვა, რომ კლიმატური კატასტროფები მთელ მსოფლიოში „ანადგურებს სიცოცხლეს, საარსებო წყაროებსა და ეკონომიკას“, და მიმდინარე ტენდენციას „ორმხრივად გარანტირებული განადგურებისკენ მიმავალი გზა“ უწოდა.
„ან დაგეგმეთ ეს სამართლიანი გარდამავალი პროცესი, ან ამის საფასური ქაოსითა და დაკარგული საარსებო წყაროებით გადაიხადეთ“, — განაცხადა გუტერეშმა.
თურქეთი გაეროს კლიმატის ცვლილების კონფერენციას (COP31) ქვეყნის სამხრეთით მდებარე საკურორტო ქალაქ ანტალიაში მასპინძლობს.
