იმ დროს, როდესაც აშშ-ის ყურადღება დიდწილად ირანის წინააღმდეგ ომზეა ფოკუსირებული, ზელენსკიმ პუტინთან პირდაპირი და პირისპირ მოლაპარაკებების მოთხოვნით რუსი ლიდერისადმი ღია წერილი გამოაქვეყნა.

უკრაინის პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკიმ, რუსეთის პრეზიდენტ პუტინისადმი პირდაპირ მიმართულ საჯარო წერილში, პირისპირ შეხვედრისკენ მოუწოდა.

ხუთშაბათს დაწერილი წერილი 2022 წელს დაწყებული რუსეთ-უკრაინის ომის შემდეგ ზელენსკის მიერ პუტინისთვის პირდაპირ მიწერილი პირველი საჯარო წერილია; მასში რუსი ლიდერის მმართველობის 26-წლიანი პერიოდის მიმართ ფართომასშტაბიანი კრიტიკაა გამოთქმული.

ზელენსკიმ აღიარა, რომ აშშ-ის პრიორიტეტები შეიცვალა და აღნიშნა, რომ შეცდომა იქნებოდა იმის მოლოდინი, რომ ტრამპის ადმინისტრაცია უკრაინის ომის დასასრულებლად დაბრუნდებოდა მაშინ, როდესაც ყურადღება ირანის ომზე აქვს გადატანილი. „(პუტინს) შეხვედრის გამართვას ვთავაზობ“, — განაცხადა მან.

ზელენსკიმ წერილში აღნიშნა, რომ მოლაპარაკებებს შესაძლოა ნეიტრალურმა მესამე ქვეყანამ უმასპინძლოს; მან მასპინძლად არც მოსკოვი და არც კიევი არ განიხილა და ამისთვის შვეიცარია, თურქეთი ან არაბული ქვეყნები შესთავაზა.

თავის წერილში ზელენსკიმ აღნიშნა: „მნიშვნელოვან საკითხებს ლიდერები წყვეტენ. ასე იყო ყოველთვის და ასე იქნება მუდამ. ვთავაზობ, ასეთი შეხვედრისთვის კონკრეტული თარიღი განისაზღვროს“.

უკრაინის პრეზიდენტმა, უკრაინულ დაზვერვაზე დაყრდნობით, განაცხადა, რომ რუსეთი ომის 2027 და 2028 წლებამდე გაგრძელების გეგმებს განიხილავს; მისი თქმით, იმას, რასაც რუსეთი სახმელეთო ოპერაციებით ვერ აღწევს, ბალისტიკური რაკეტებით თავდასხმებით ცდილობს, რომლებსაც ყოველდღიურად სულ უფრო მეტად ეყრდნობა.

მზარდი დაღლილობა

ზელენსკიმ ასევე დაადანაშაულა მოსკოვი ბელარუსის კონფლიქტში უფრო ინტენსიურად ჩათრევის მცდელობასა და მოლდოვის სეპარატისტული რეგიონის, დნესტრისპირეთის გარშემო არსებული სიტუაციის დესტაბილიზაციის მცდელობაში.

უკრაინელი ლიდერი ამტკიცებს, რომ რუსეთი სულ უფრო მეტად გრძნობს ომის საფასურს და ამის დასტურად მოიყვანა უპილოტო საფრენი აპარატების თავდასხმები რუსეთის ტერიტორიის სიღრმეში, ეკონომიკური ზეწოლა, საწვავის დეფიციტი, ფასების ზრდა და შემდგომი სამხედრო მობილიზაციის საჭიროება.

ზელენსკი აცხადებს, რომ მხოლოდ მაისში რუსეთის 30 000-ზე მეტი ჯარისკაცი დაიღუპა ან მძიმედ დაიჭრა; მისი თქმით, უკრაინას აქვს ამ დანაკარგების „ვიდეო დადასტურება“ და მსგავსი დონის მსხვერპლი წინა თვეების განმავლობაშიც გრძელდებოდა.

ზელენსკიმ ასევე დასძინა, რომ მიუხედავად იმისა, რასაც მან „დანაკარგების პოზიტიური თანაფარდობა“ უწოდა, უკრაინა კვლავ განიცდის მტკივნეულ დანაკარგებს.

ზელენსკიმ აღნიშნა, რომ მოლაპარაკებების განმავლობაში ისინი მზად არიან სრული ცეცხლის შეწყვეტის რეჟიმის დასაცავად და კონფლიქტის დასრულებისკენ გადადგმულ პირველ ნაბიჯად ყველა ტყვის გათავისუფლებას და ტყვეთა გაცვლას სთავაზობს. ამასთან, მან მოითხოვა ომის დროს უკრაინიდან წაყვანილი სამოქალაქო პირებისა და ბავშვების დაბრუნება და დასძინა: „მსოფლიო უკრაინით არ დაღლილა, როგორც თქვენ დიდი ხანია იმედოვნებდით. თუმცა, რუსეთის მიმართ დაღლილობის გრძნობა სულ უფრო იზრდება“.

აშშ-ის ყურადღება ირანზეა

ზელენსკიმ მწუხარება გამოთქვა აშშ-ის მხრიდან ინტერესის შემცირების გამო და ოთხშაბათს, ნატოს გენერალური მდივნის, მარკ რუტეს ვიზიტისას განაცხადა: „დღეს ფოკუსში ჩვენ არ ვართ. ირანი ნომერ პირველი საკითხია ამერიკის შეერთებული შტატებისთვის, შემდეგ კი უკრაინის საკითხი მოდის. სამწუხაროდ, ჩვენ ამ ომების რიგში ვართ“.

რუსეთის პრეზიდენტმა პუტინმაც ხუთშაბათს, სანქტ-პეტერბურგში უცხოელ ჟურნალისტებთან საუბრისას იგივე დაკვირვებაზე გაამახვილა ყურადღება: „ჩვენ ყველანი ვხედავთ და გვესმის, რომ აშშ-ის ადმინისტრაცია იძულებულია ყურადღება გადაიტანოს და უპირველეს ყოვლისა ამ საკითხით არის დაკავებული“.

მეორე მხრივ, აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა განაცხადა, რომ ზელენსკისა და პუტინის შეხვედრა „შესანიშნავი“ იქნებოდა. ოვალურ კაბინეტში ჟურნალისტებთან საუბრისას მან თქვა: „მოხარული ვარ, რომ ალბათ შეხვედრის გამართვაზე ფიქრობენ. ვფიქრობ, ამაში ჩვენი დიდი წვლილია. ვფიქრობ, მათი შეხვედრა შესანიშნავი იქნებოდა. მათ უნდა ილაპარაკონ — ეს საქმე უნდა მოაგვარონ“.

ტრამპი დაჰპირდა, რომ თანამდებობის დაკავებიდან (2024) ერთ დღეში დაასრულებდა უკრაინის ომს. მიუხედავად იმისა, რომ ის ორივე მხარეს კონფლიქტის დასრულებისკენ მოუწოდებს, ტრამპის ყურადღება დიდწილად დაკავებულია აშშ-ისა და ისრაელის მიერ ირანის წინააღმდეგ წარმოებული ომით.

უკრაინისა და რუსეთის შესახებ დეტალებში შესვლის გარეშე, ტრამპმა აღნიშნა: „ორივე მხარე წავა დათმობაზე, ეს დათმობები მე შევთავაზე და იცით, რომ ამაში ჩვენი დიდი წვლილია“.