ორშაბათს აშშ-ისა და ისრაელის ახალი საჰაერო დარტყმების შედეგად ირანის მასშტაბით 25-ზე მეტი ადამიანი დაიღუპა; თეირანმა კი აშშ-ის პრეზიდენტ დონალდ ტრამპის ულტიმატუმის ვადის ამოწურვამდე საპასუხო სარაკეტო დარტყმები განახორციელა ისრაელსა და ყურის იმ ქვეყნებზე, სადაც აშშ-ის სამხედრო და ფინანსური აქტივები ხორციელდება.
გვიან ღამემდე თეირანში აფეთქებების ხმა ისმოდა, დაბალ სიმაღლეზე მფრინავი გამანადგურებლების ხმა გაისმოდა, ხოლო სხვადასხვა რაიონზე, მათ შორის შარიფის ტექნოლოგიურ უნივერსიტეტზე განხორციელებული თავდასხმების შემდეგ, აზადის მოედანთან სქელი კვამლი ამოვიდა.
ირანმა სწრაფი საპასუხო დარტყმა განახორციელა და ისრაელის ჩრდილოეთზე რაკეტებით მიიტანა იერიში; ჰაიფაში სულ მცირე ორი ადამიანი დაიღუპა, ხოლო მაშველები ნანგრევებში მოყოლილებს ეძებდნენ.
ყურის ქვეყნებმა, მათ შორის ქუვეითმა და არაბთა გაერთიანებულმა საამიროებმა, მოფრენილი უპილოტო საფრენი აპარატებისა და რაკეტების მოსაგერიებლად საჰაერო თავდაცვის სისტემები აამოქმედეს.
ჰორმუზის კრიზისული წერტილი გლობალურ რისკებს ზრდის
კრიზისის ცენტრშია ჰორმუზის სრუტე, რომელიც ნავთობის მსოფლიო ნაკადისთვის სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანი არტერიაა; ირანმა აქ კონტროლი გაამკაცრა, შეამცირა გემების მოძრაობა და ენერგორესურსებზე ფასების მკვეთრი ზრდა გამოიწვია.
ტრამპმა თეირანს საზღვაო გზის ხელახლა გასახსნელად ვადა მისცა, წინააღმდეგ შემთხვევაში კი ინფრასტრუქტურაზე ფართომასშტაბიანი თავდასხმებით დაემუქრა. „ჯოჯოხეთში იცხოვრებთ“, — გააფრთხილა ტრამპმა და პირობა დადო, რომ განახორციელებს დარტყმებს, რომლებსაც ირანის ელექტროსადგურებისა და სატრანსპორტო ქსელების პარალიზება შეუძლია.
მუქარის მიუხედავად, ირანს უკან დახევის ნიშნები არ გამოუვლენია. პარლამენტის თავმჯდომარემ, მოჰამად ბაგერ ქალიბაფმა, გაფრთხილებებს „უგუნურება“ უწოდა და ხაზგასმით აღნიშნა, რომ ზეწოლა და სამხედრო დაძაბულობა მათ დათმობებზე წასვლას ვერ აიძულებს.
დიპლომატია ფერხდება, მსხვერპლი იზრდება
მოვლენების ფონზე, რეგიონული და გლობალური ძალები კრიზისის შესაკავებლად დიდ ძალისხმევას მიმართავენ.
ომანმა დაადასტურა ირანელ მაღალჩინოსნებთან მოლაპარაკებების გამართვა, ხოლო ეგვიპტეს, რუსეთსა და სხვებს სასწრაფო დიპლომატიური კონტაქტები ჰქონდათ.
თუმცა, ადგილზე ომი კვლავ დამანგრეველ ფასს იხდის.
კონფლიქტის დაწყებიდან მოყოლებული, ირანში 1900-ზე მეტი ადამიანი დაიღუპა; მძიმე დანაკარგებია ლიბანში, ისრაელსა და სხვა რეგიონებშიც.
ნავთობზე ფასების მატებასთან და რეგიონული დაძაბულობის გამწვავებასთან ერთად, იზრდება შეშფოთება, რომ კონფლიქტი შეიძლება გადაიზარდოს უფრო ფართო ომში, რომელსაც გლობალური ეკონომიკური შედეგები მოჰყვება.
